Biologische oorzaken

De laatste tientallen jaren is veel onderzoek gedaan naar de lichamelijke ofwel biologische factoren voor depressieve klachten. Daardoor weten we heel veel over hoe verstoringen in het lichaam samenhangen met het ontstaan van een depressie. Tegelijkertijd begrijpen we nog niet helemaal hoe de ontwikkeling van een depressie precies in zijn werk gaat. Hieronder omschrijven we een aantal biologische factoren die een rol spelen bij het ontstaan van een depressie.

Erfelijkheid

Als je uit een familie komt waar depressies veel voorkomen, is de kans om zelf een depressie te krijgen groter. Gevoeligheid voor het ontwikkelen van een depressie is deels erfelijk bepaald en zit als het ware in je genen. Uit onderzoek komt naar voren dat het risico op het krijgen van een depressie voor 40% wordt bepaald door erfelijkheid.

Hersenen

Als je last hebt van een depressie dan is de activiteit van bepaalde gebieden in de hersenen verstoord. In de hersenen zijn stoffen (neurotransmitters), die zorgen voor de communicatie tussen zenuwcellen uit evenwicht.

Neurotransmitters die een rol spelen bij depressie zijn serotonine en noradrenaline. Deze stoffen beïnvloeden onder andere onze emoties, eetlust en concentratievermogen. Als je last hebt van een depressie is er een te kort aan deze stoffen. Bij ernstige depressies kun je doormiddel van medicatie het evenwicht van de neurotransmitters proberen te herstellen.

Lichamelijke ziekten

Als je lijdt aan een hersenaandoening of een chronische lichamelijke ziekte is de kans op het krijgen van een depressie verhoogd. Voorbeelden van lichamelijke ziektes waarbij depressieve klachten voorkomen zijn: afwijkingen van de schildklier- en bijnierschors, suikerziekte (diabetes), hart- en vaatziekten, dementie en de ziekte van Parkinson. Daarnaast kan een verstoring van het hormoon- of immuunsysteem leiden tot een depressie.

Medicijnen

Bepaalde medicijnen kunnen als bijwerking stemmingsklachten veroorzaken. Als de stemmingsklachten ernstig zijn, kan daarbij zelfs gesproken worden van een depressie. Enkele voorbeelden van veel gebruikte groepen medicijnen die stemmingsklachten kunnen veroorzaken zijn:

  • Medicijnen voor de bloeddruk (antihypertensiva)
  • Hormonen (corticosteroïden)
  • Antibiotica en antivirale middelen
  • Antimalaria
  • Anti-epileptica
  • Pijnstillers (NSAIS’s)

Lang niet iedereen die bovenstaande medicatie gebruikt krijgt last van bijwerkingen. Als je na het starten van medicatie depressieve klachten krijgt bespreek dit dan met je arts.

Alcohol en drugs

Van alcohol en drugs is bekend dat zij depressieve klachten kunnen veroorzaken. Veelal verdwijnen deze klachten weer als de alcohol en drugs enige tijd uit je lichaam zijn. Bij langdurig alcohol- en drugsgebruik kunnen aanhoudende depressieve gedachten optreden. Als je gevoelig bent om een depressie te ontwikkelen kan alcohol- of drugsgebruik je kwetsbaarheid vergroten en een episode van stemmingsklachten uitlokken.